Nelson (Rolihhahla) Mandela (18 juli 1918) is advocaat en was president van Zuid-Afrika van 1994 tot 1999.
Hij ontving in 1993, samen met Frederik Willem de Klerk, de Nobelprijs voor de Vrede.
Mandela wordt alom gerespecteerd om zijn volhardende strijd tegen de apartheid, en was de eerste zwarte president van Zuid-Afrika. Mandela was van 1991 tot 1997 voorzitter van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC).
Mandela werd geboren bij Umbata (in het tegenwoordige Transkei), als zoon van een plaatselijk stamhoofd. In 1961 werd hij als één van de ANC-leiders beschuldigd van verraad, maar vrijgesproken.
In 1964 werd hij opnieuw gearresteerd op beschuldiging van sabotage en complotvorming om de regering omver te werpen. Hij kreeg levenslange gevangenisstraf opgelegd,welke hij voornamelijk heeft uitgezeten op Robbeneiland, waar hij een symbool werd voor de wereldwijde anti-apartheidsbeweging.
Zijn gevangenisnummer 46664 is nu het symbool voor zijn aidsproject.
In 1969 kwam zijn oudste zoon Madiba Thembekile om het leven bij een auto-ongeluk. Mandela kreeg geen toestemming de begrafenis bij te wonen.
Zijn vrijlating na ruim 26 jaar gevangenschap in februari 1990, op instigatie van de toenmalige, pasgekozen president de Klerk, zorgde wereldwijd voor een golf van euforie.
Hij werd vrijgelaten uit de Victor Verster-gevangenis in de buurt van Paarl en reed vandaar uit meteen door naar het ANC hoofdkwartier in Kaapstad.
De ban op het ANC werd opgeheven en Nelson werd in juli 1991 unaniem gekozen tot voorzitter.
Met de toenmalige regering voerde hij onderhandelingen over een zwart/blanke toekomst voor Zuid-Afrika. In september 1992 resulteerde dat in de haastige samenstelling van een interimregering die als taak had hervormingen door te voeren.